ΑΓ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΗΤΡΟΠ. ΟΣΤΡΟΒΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ (+ 1671)

Καταχώρηση μέ τήν εὐκαιρία τῆς μνήμης του. Ὁ Βίος ἔχει ληφθεῖ ἀπό τό τύποις ἀνέκδοτο ἔργο τοῦ Καθηγητοῦ Ἀντ. Μάρκου, "Ἀδιἀφθοροι Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας".

Γεννήθηκε στό Πόποβο Πόλιε τῆς Ἐρζεγοβίνης, τό 1610. Σέ νεαρή ἡλικία μόνασε στήν Μονή Εἰσοδείων τῆς Θεοτόκου στό Ζάβαλι καί ἀργότερα στήν Μονή Τβαρντός, ὅπου δέχθηκε τήν Ἱερωσύνη ἀπό τόν Μητροπολίτη Τρεμπίνιε Μακάριο. Ἐργάσθηκε ἱεραποστολικά κατά Λατίνων καί Οὐνιτῶν, κινδύνευσε ἀπό ἐξισλαμισμένους Σέρβους καί τελικά κατέφυγε στήν Ρωσία, ἀπ' ὅπου ἐπέστρεψε ἐνισχυμένος ἠθικά καί οἰκονομικά καί ἐπιδόθηκε σέ μεγάλο μορφωτικό, πνευματικό καί οἰκοδομικό ἔργο.

Τό 1638, σέ ἡλικία μόλις 28 ἐτῶν!, χειροτονήθηκε γιά τήν ἀρετή καί τήν δράση του Μητροπολίτης Τρεμπίνιε, ἀπό τόν Πατριάρχη Πεκκίου Παϊσιο. Ἀργότερα ἀναδείχθηκε Μητροπολίτης Ζαχουμίας, ἀπό τόν ἔπειτα Ἱερομάρτυρα Πατριάρχη Πεκκίου Γαβριήλ. Ἄσκησε τά ἀρχιερατικά του καθήκοντα ἀπό τήν Μονή τοῦ Ὀστρόβου, στό Μαυροβούνιο, ὅπου ἔζησε ἀσκητικώτατα σέ παρακείμενο σπήλαιο.

Κοιμήθηκε εἰρηνικά, τό 1671.

Εἶναι ἰδιαίτερα θαυματουργός. Γιά τούς Μουσουλμάνους κατοίκους τῆς περιοχῆς, εἶναι ὁ "ἱκέτης τοῦ Παραδείσου", ἐνῶ οἱ Ὀρθόδοξοι χρησιμοποιοῦν τό ὄνομά του γιά ἐπικύρωση συμφωνιῶν καί ἐκτός ἀπό τίς καθιερωμένες ἀπό τήν Ἐκκλησία νηστείες, τηροῦν καί τήν "ἑβδομάδα τοῦ Ἁγίου Πατρός Βασιλείου".

Τό 1678 τό Λείψανό του ἀνακομίσθηκε ἀδιάφθορο, μετά ἀπό ἐμφάνισή του στόν Ἡγούμενο τῆς Μονῆς τοῦ ἁγ. Λουκᾶ ἀρχιμ. Ραφαήλ. Τό 1714 οἱ μοναχοί ἔκρυψαν τό Λείψανο στίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Ζέτα, γιά νά ἀποφύγουν τήν καταστροφή του ἀπό τόν Χουμάν Πασά. Ὅταν μετά ἀπό ἕνα χρόνο μία πλημμύρα κατέστρεψε τίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ, τά νερά θαυματουργικά δέν τό ἄγγιξαν! Τό 1852 καί τό 1876 - 77, τό Λείψανο μεταφέρθηκε γιά προφύλαξη στό Τσετίνιε. Σήμερα φυλάσσεται στήν Μονή τοῦ Ὀστρόβου.

Ἡ μνήμη του τιμᾶται τήν 29η Ἀπριλίου.

ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΙΑΖΑΝ ΡΩΣΙΑΣ (+ 1360/1378)

Καταχώρηση μέ τήν εὐκαιρία τῆς μνήμης του. Ὁ Βίος ἔχει ληφθεῖ ἀπό τό τύποις ἀνέκδοτο ἔργο τοῦ Καθηγητοῦ Ἀντ. Μάρκου, "Ἀδιἀφθοροι Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας".

Γιά τήν προηγούμενη ζωή τοῦ ἁγ. Ἀρχιερέως Βασιλείου Β’, Ἐπισκόπου Ριαζάν δέν διασώθηκαν πληροφορίες. Ὡς Ἐπίσκοπος ἀρχιεράτευσε ἀρχικά στό Μούρομ, ὅπου ὁ διάβολος προσπάθησε νά διακόψει τήν θεοφιλή ποιμαντορία του μέ τόν ἀκόλουθο τρόπο: Παρουσίαζε ὁ μισόκαλος κατά φαντασίαν μία γυναῖκα νά μπαίνει τίς νύκτες στό ἐνδιαίτημα τοῦ Ἀρχιερέως! Τό γεγονός αὐτό προκάλεσε - ὅπως ἦταν φυσικό - σκανδαλισμό καί κλονισμό τῆς πίστεως τοῦ λαοῦ στό πρόσωπο τοῦ Ποιμενάρχη του, κάποια στιγμή μάλιστα κινδύνευσε καί ἡ ζωή του ἀπό τό ἐξαγριωμένο πλῆθος.
Ὁ Ἅγιος, ἔχοντας ἐμπιστοσύνη στό Θεό, ζήτησε ἀπό τό λαό προθεσμία μιᾶς νύκτας γιά νά κριθεῖ δημόσια τήν ἑπομένη. Ἔπειτα, ἀφοῦ ἔκανε ὁλονύκτια ἀγρυπνία στό Ἐπισκοπικό Παρεκκλήσιο, πῆγε στόν Καθεδρικό Ναό καί προσκύνησε τήν θαυματουργή εἰκόνα τῆς Παναγίας πού εἶχε φέρει ἀπό τό Κίεβο ὁ Ἡγεμόνας τοῦ Μούρωμ ἅγ. Κωνσταντῖνος. Στή συνέχεια μέ τήν εἰκόνα στά χέρια, πῆγε στήν ὄχθη τοῦ ποταμοῦ Ὄκα, ὅπου ὁ Θεός οἰκονόμησε ἐξαίσιο θαῦμα γιά νά ἀποδείξει τήν ἀθωότητα τοῦ Λειτουργοῦ Του: Ὁ Ἅγιος ἅπλωσε τόν μανδύα του στό νερό, ἀνέβηκε πάνω του κρατῶντας τήν εἰκόνα καί ἔπλευσε ἀντίθετα πρός τό ρεῦμα τοῦ ποταμοῦ! ἐνῶ ὁ λαός καί οἱ ἄρχοντες τόν ἱκέτευαν νά μήν τούς ἐγκαταλείψει.

Ὁ ἅγ. Βασίλειος συνέχισε τόν ἀνάπλου τοῦ ποταμοῦ μέχρι τό Ριαζάν, ὅπου ὁ λαός τοῦ ἐπιφύλαξε θερμή ὑποδοχή. Ἕκτοτε μετέφερε τήν ἕδρα τῆς Ἐπισκοπῆς στό Ριαζάν καί κατέθεσε τήν εἰκόνα τῆς Παναγίας στόν Καθεδρικό Ναό τῆς πόλεως, ὅπου καί σήμερα φυλάσσεται. Ἀργότερα ὁ Ἅγιος ἀναγκάσθηκε νά μετακινηθεῖ στό Περεγιασλάβλ, κατά τήν διάρκεια μιᾶς Ταταρικῆς ἐπιδρομῆς, ὅπου καί κοιμήθηκε εἰρηνικά τό 1360 (ἤ 1378). Τό Λείψανό του ἀνακομίσθηκε ἀδιάφθορο τό 1609 καί κατατέθηκε στόν Καθεδρικό Ναό τοῦ Ριαζάν. Μετά τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1917, δέν ὑπάρχουν πληροφορίες γιά τήν τύχη του.
Γιά τούς Ρώσους Ὀρθοδόξους θεωρεῖται προστάτης ὅσων πρόκειται νά κάνουν χερσαῖο ἤ θαλάσσιο ταξείδι.
Ἡ μνήμη του τιμᾶται τήν 12η Ἀπριλίου, τήν 21η Μαϊου, τήν 5η Ἰουνίου καί τήν 10η Ἰουλίου.

ΑΓΙΟΣ ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΤΒΕΡ ΡΩΣΙΑΣ (+1576)

Καταχώρηση μέ τήν εὐκαιρία τῆς μνήμης του. Ὁ Βίος ἔχει ληφθεῖ ἀπό τό τύποις ἀνέκδοτο ἔργο τοῦ Καθηγητοῦ Ἀντ. Μάρκου, "Ἀδιἀφθοροι Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας".

Γεννήθηκε τό 1512 καί ἦταν γιός Ἱερέως. Σέ μικρή ἡλικία αἰχμαλωτίσθηκε ἀπό τούς Τατάρους καί κατά τήν διάρκεια τῆς τριετούς αἰχμαλωσίας του ἔμαθε τήν γλώσσα τους. Μετά τήν ἀπελευθέρωσή του ἔγινε μοναχός στήν Μονή τοῦ Σωτῆρος τῆς Μόσχας, ὅπου ἀναδείχθηκε Ἡγούμενος. Ἀπό ἐκεῖ ὁ Τσάρος Ἰβάν Δ' ὁ Τρομερός τόν ἔστειλε στό Καζάν, γιά νά βοηθήσει τόν Ἀρχιεπίσκοπο ἅγ. Γουρία στό ἱεραποστολικό καί ποιμαντικό του ἔργο, ἐπειδή γνώριζε τήν Ταταρική γλώσσα, ἀλλά καί τήν ἰατρική τῆς ἐποχῆς του. Στό Καζάν ἵδρυσε τήν Μονή τῆς Θείας Μεταμορφώσεως (στήν ὁποία ἐνταφιάσθηκε ὁ ἅγ. Γουρίας, τό 1563).

Τό 1567 χειροτονήθηκε Ἐπίσκοπος Τβέρ, ἀλλά συνέχισε τήν ζωή τοῦ ἱεραποστόλου μοναχοῦ. Πρός τό τέλος τῆς ζωῆς του ἐπέστρεψε στόν Καζάν καί ἡσύχασε στήν Μονή τῆς Θείας Μεταμορφώσεως, ὅπου κοιμήθηκε εἰρηνικά καί ἐνταφιάσθηκε, τό 1576.

Τό 1595 ὁ τότε Μητροπολίτης Καζάν καί ἔπειτα Πατριάρχης Μόσχας ἅγ. Ἑρμογένης, ἀνακόμισε ἀδιάφθορα τά Λείψανα καί τῶν δύο Ἁγίων. (Τό Λείψανο τοῦ ἁγ. Γουρία βρέθηκε ἐντελῶς ἄφθαρτο καί εὐωδιαστό! Τό Λείψανο τοῦ ἁγ. Βαρσανουφίου εἶχε ὑποστεῖ μικρή φθορά στά πόδια). Μετά τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1917, δέν ὑπάρχουν πληροφορίες γιά τήν τύχη τοῦ Λειψάνου τοῦ ἁγ. Βαρσανουφίου.

Ἡ μνήμη του τιμᾶται τήν 11η Ἀπριλίου καί ἡ Ἀνακομιδή τοῦ Λειψάνου του τήν 4η Ὀκτωβρίου.

ΑΓ. ΘΕΩΝΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (16ος αἰ.)

Καταχώρηση μέ τήν εὐκαιρία τῆς μνήμης του. Ὁ Βίος ἔχει ληφθεῖ ἀπό τό τύποις ἀνέκδοτο ἔργο τοῦ Καθηγητοῦ Ἀντ. Μάρκου, "Ἀδιἀφθοροι Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας".

Γραπτή μαρτυρία ἤ προφορική παράδοση γιά τήν καταγωγή του δέν διασώθηκε. Οἱ σχετικές μέ αὐτόν μαρτυρίες ὑπάρχουν στόν Βίο τοῦ Γέροντός του Ὁσιομάρτυρος Ἰακώβου. Ἀπό αὐτές προκύπτει, ὅτι ἦταν μοναχός τῆς Μονῆς Παντοκράτορος Ἁγίου Ὄρους καί ἀκολούθησε τόν Γέροντά του ἀρχικά στήν ἔρημο τοῦ Ἄθω καί ἔπειτα στήν Αἰτωλία. Μετά ἀπό μακροχρόνια ἄσκηση στή Μονή Τιμίου Προδρόμου Δερβέκιστας (κοντά στήν Ναύπακτο), ἀκολούθησε τήν Συνοδεία στήν Ἀδριανούπολη, ὅπου μαρτύρησαν ὁ Γέροντάς του Ἰάκωβος καί οἱ παραδελφοί του Διάκονος Ἰάκωβος καί Μοναχός Διονύσιος, τήν 1η Νοεμβρίου 1520.

Διαδέχθηκε τόν Νεομάρτυρα Γέροντά του στή διοίκηση τῆς Μονῆς Προδρόμου. Ἀργότερα ἦρθε μέ τήν συνοδεία του στή Μονή Σίμωνος Πέτρας καί ἀπό ἐκεῖ στή Γαλάτιστα, ἔξω ἀπό τήν Θεσσαλονίκη, ὅπου ἀνακαίνισε "ἐκ βάθρων" τό Μονύδριο τῆς ἁγ. Ἀναστασίας τῆς Φαρμακολυτρίας, τό ὁποῖο ἀνέδειξε Πατριαρχική καί Σταυροπηγιακή Μονή μέ 150 μοναχούς. Ἀνακόμισε στή Μονή τά μαρτυρικά Λείψανα τοῦ Γέροντα καί τῶν παραδελφῶν του. Ἀναδείχθηκε Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης ("ἀπό Παροναξίας"), "γνήσιος καί ἄριστος μαθητής γενόμενος τοῦ Ἀρχιποίμενος Χριστοῦ".

Κοιμήθηκε εἰρηνικά καί ἐνταφιάσθηκε στή Μονή του. Τό Λείψανό του ἀνακομίσθηκε ἀδιάφθορο καί σήμερα φυλάσσεται ἐκεῖ, ἐνδεδυμένο πλήρη ἀρχιερατική στολή (βλ. Ἀρχιμ. Χατζῆ - Παρθενίου Κάρδαρη, "Ὁ ἅγ. Θεωνᾶς Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης - Βίος, Πολιτεία καί Ἀκολουθία αὐτοῦ", 1947).

Ἡ μνήμη του τιμᾶται τήν 4η Ἀπριλίου καί τοπικῶς στή Μονή του καί τήν Δ' Κυριακή τῶν Νηστειῶν.

ΟΣΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΒΙΡ (+ 1533)

Καταχώρηση μέ τήν εὐκαιρἰα  τῆς  ἑορτῆς τῆς ἀνακομιδῆς τοῦ Λειψάνου του. Ὁ Βίος ἔχει ληφθεῖ ἀπό τό τύποις ἀνέκδοτο ἔργο τοῦ Καθηγητοῦ Ἀντ. Μάρκου, "Ἀδιἀφθοροι Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας".

Ἕνας τῶν μεγάλων Ἁγίων τῆς Ρωσικῆς Ὀρθοδοξίας, ὁ δεύτερος -μετά τόν Πατριάρχη Ἀβραάμ - Ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας, "ὁ ὁποῖος ἀξιώθηκε ἐπισκέψεως τῆς Ἁγίας Τριάδος μέ μορφή Τριῶν Ἀγγέλων· κατά τήν διάρκεια αὐτῆς τῆς ἐπισκέψεως, ἡ Ἁγία Τριάς μέχρι πού ἄγγιξε τόν Ἅγιο καί αὐτό τό ἄγγιγμα προφανῶς ἦταν πού ἔκανε τό σῶμα του ἀπρόσβλητο στή φθορά"! ("The Orthodox Word", φ. 236 - 237/Μαϊου - Αὐγούστου 2004, εἰδικό ἀφιέρωμα).
Ὁ κατά κόσμον Ἀμώς, γεννήθηκε στό χωριό Μαντέρα, κοντά στήν λίμνη Λαντόγκα, τήν 15η Ἰουνίου 1448, ἀπό γονεῖς πτωχούς χωρικούς, καί ὑπῆρξε καρπός τῆς θερμῆς προσευχῆς τους. Πρίν τήν σύλληψή του καί ἐνῶ οἱ γονεῖς του προσηύχοντο θερμῶς, ἄκουσαν μία ὑπερκόσμια φωνή νά τούς μακαρίζει: "Χαῖρε, ζεῦγος, διότι θά γεννήσετε υἱόν, μέ τοῦ ὁποίου τήν γέννηση ὁ Θεός θά δώσει παράκληση στήν Ἐκκλησία Του"!

Ἔζησε ἀσκούμενος στόν κόσμο ἀπό τήν παιδική του ἡλικία καί σέ ἡλικία 19 ἐτῶν κατέφυγε στήν περίφημη Μονή Βαλαάμ, ἐπειδή οἱ γονεῖς του προγραμμάτιζαν νά τόν νυμφεύσουν, ὁδηγούμενος ἀπό Ἄγγελο μέ μορφή ταξιδιώτη! Κατά τήν διαδρομή, ὅταν περνοῦσε ἀπό τόν ποταμό Σβίρ, ἄκουσε μία ὑπεκόσμια φωνή νά τόν πληροφορεῖ, ὅτι ἐκεῖ, στίς ὄχθες τῆς λίμνης Ροσίνσκ, θά ἔκτιζε μονή!
Μετά ἀπό δοκιμασία ἑπτά ἐτῶν στήν Μονή Βαλαάμ, ἐκάρη μοναχός μέ τό ὄνομα Ἀλέξανδρος, τό 1474, σέ ἡλικία 26 ἐτῶν. Ἀρκετά χρόνια μετά τήν φυγή του ἀπό τόν κόσμο, οἱ γονεῖς του ἔμαθαν ἀπό Καρελιανούς προσκυνητές τοῦ Βαλαάμ γιά τήν πορεία τοῦ γιοῦ τους καίἀκολούθησαν τό παράδειγμά του.

Μετά τήν κοίμηση τῶν γονέων του (μοναχῶν Σεργίου καί Βαρβάρας) καί μέ εὐλογία τοῦ Ἡγουμένου, ὁ Ὅσιος ἐγκαταστάθηκε στήν ἐρημητική Ἁγία Νῆσο τῆς Λίμνης Λαντόγκας, ὅπου ἀγωνίστηκε σέ ἕνα μικρό σπήλαιο. Κάποτε, κατά τήν διάρκεια προσευχῆς, ἔτυχε τῆς ἄνωθεν πληροφορίας νά ἀναχωρήσει γιά τό μέρος πού τοῦ εἶχε ὑποδειχθεῖ καί ἐκεῖ ἀσκούμενος νά τύχει τῆς σωτηρίας του. Ἔτσι τό 1485, σέ ἡλικία 37 ἐτῶν, ὁ Ὅσιος ἐγκαταστάθηκε στήν ὄχθη τῆς Λίμνης Ροσίνσκ, ὅπου ἔζησε ἑπτά χρόνια σέ μία ξύλινη καλύβα, τρεφόμενος μέ καρπούς τοῦ δάσους καί ὑφιστάμενος τίς κακουχίες τῆς φύσεως καί τούς πειρασμούς τοῦ διαβόλου.

Τό πλέον σημαντικό γεγονός τῆς ζωῆς τοῦ ὁσ. Ἀλεξάνδρου, ὑπῆρξε ἡ ἐμφάνιση τῆς Ἁγίας Τριάδος! Συνέβη τό ἔτος 1508, 23 χρόνια μετά τήν ἐγκατάστασή του στήν Λίμνη Ροσίσκ καί ἐνῶ ἦταν ἡλικίας 60 ἐτῶν. Τό μεγάλο αὐτό θαῦμα περιγράφεται στόν ἀγγλικό βίο τοῦ Ὁσίου (ἡ ἑλληνική μετάφραση ἀπό τό ἀρχεῖο τοῦ Περιοδικοῦ "Ἅγιος Κυπριανός").
"Μία νύκτα προσηύχετο στήν καλύβη του. Ξαφνικά, ἕνα δυνατό φῶς ἔλαμψε και ὁ Ἅγιος εἶδε Τρεῖς Ἄνδρας, ἔνδεδυμένους ἀπαστράπτοντας λευκούς χιτῶνας, οἱ Ὁποῖοι τόν ἐπλησίαζαν. Ἔκλαμπροι μέ οὐράνια δόξα, φεγγοβολοῦσαν μέ καθαρή λαμπρότητα ὑπέρ τόν ἥλιον! Ὁ κάθε Ἕνας ἀπό Αὐτούς κρατοῦσε στό χέρι Του σκῆπτρο! Ὁ Ἅγιος ἔπεσε κάτω μέ τρόμο καί ὅταν συνῆλθε, ἔβαλε βαθειά μετάνοια ἕως ἐδάφους. Ἀνασηκώνοντάς τον ΑΠΟ ΤΟ ΧΕΡΙ οἱ Ἄνδρες τοῦ εἶπαν: "Ἔχε πίστιν, εὐλογημένε, καί μή φοβῆσαι"! Εἶπαν στόν Ἅγιο νά κτίση μία ἐκκλησία καί μία μονή. Ὁ Ἅγιος ἔπεσε διαμαρτυρόμενος γιά τήν ἀναξιότητά του, ὅμως ὁ Κύριος τόν ΑΝΑΣΗΚΩΣΕ καί τοῦ παρήγγειλε νά ἐκπληρώση τίς ἐντολές. Ὁ Ἅγιος ἐρώτησε σέ ποιό ὄνομα θά ἔπρεπε νά ἀφιερωθῆ ὁ ναός. Ὁ Κύριος τοῦ εἶπε: "Ἀγαπημένε, ὅπως βλέπεις σοῦ ὁμιλεῖ ὁ Ἕνας σέ Τρία Πρόσωπα, γι' αὐτό νά κατασκευάσης τόν ναό στό Ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τῆς Ὁμοουσίου Τριάδος. Σοῦ ἀφήνω τήν εἰρήνη καί σοῦ δίδω τήν εἰρήνη Μου".
"Στήν Ἱστορία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας - σημειώνουν οἱ συντάκτες τοῦ ἀγγλικοῦ Βίου τοῦ Ὁσίου - αὐτή ἡ ἐμφάνισις θεωρεῖται ὡς μοναδική".
Μετά τό ἐξαίσιο αὐτό θαῦμα ὁ Ὅσιος ἄρχισε νά προβληματίζεται σχετικά μέ τό σημεῖο στό ὁποῖο ἔπρεπε νά κτίσει τόν ναό. Τότε οὐράνιος Ἄγγελος σέ σχῆμα μοναχοῦ, τοῦ ὑπέδειξε τόν τόπο! ὅπου τό ἴδιο ἔτος ὁ Ὅσιος ὕψωσε ἕναν ξύλινο ναό πρός τιμήν τῆς Ἁγίας Τριάδος.
Ὁ πρῶτος πού ἐλκύσθηκε ἀπό τήν ἁγιότητα τοῦ ὁσ. Ἀλεξάνδρου ἦταν ὁ γαιοκτήμονας Ἀνδρέας Ζαβαλίσιν, ἔπειτα ὅσ. Ἀδριανός τοῦ Ὀντρουσώφ (+ 1549). Ἀκόμη οἱ Ὅσιοι Γεννάδιος (+ 1516) καί Νικηφόρος (+ 1550) τῆς λίμνης Νέϊζ, Ἀθανάσιος τοῦ Σύαντεμ (+ μετά τό 1550) καί Μακάριος τοῦ Ὀροντέζ (+ 1532), ὑπῆρξαν μαθητές του.
Τό 1526 ἡ ἀδελφότητα ἀντικατέστησε τόν ξύλινο Ναό τῆς Ἁγίας Τριάδος μέ πέτρινο καί ὁ Ὅσιος δέχθηκε τήν Ἱερωσύνη καί τό ἡγουμενικό ἀξίωμα ἀπό τόν Ἀρχιεπίσκοπο Νόβγκοροντ Σεραπίωνα, πιεζόμενος ἀπό τούς ἀδελφούς.
Πρός τό τέλος τῆς ζωῆς καί ἐνῶ σκεπτόταν νά κτίσει ναό πρός τιμήν τῆς Ἁγίας Σκέπης τῆς Παναγίας, ἀξιώθηκε ἐμφανίσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἡ Ὁποία τόν βεβαίωσε γιά τήν προστασία Της στό μοναστήρι καί τούς ἀδελφούς!
Ὁ ὅσ. Ἀλέξανδρος κοιμήθηκε εἰρηνικά τήν 30ή Αὐγούστου 1533, σέ ἡλικία 80 ἐτῶν. Πρίν κοιμηθεῖ ζήτησε ἀπό τούς ἀδελφούς νά δέσουν τό σῶμα του ἀπό τά πόδια καί νά τό ρίξουν στόν βάλτο! καί ἐπειδή οἱ ἀδελφοί ἀρνήθηκαν ζήτησε νά μήν κρατήσουν τό σῶμα του στό μονα-στήρι, ἀλλά νά τό ἐνταφιάσουν στόν Ναό τῆς Θείας Μεταμορφώσεως.
Ὁ ὅσ. Ἀλέξανδρος, δοξασμένος ἐν ζωῇ μέ τίς προηγουμένως μνημονευόμενες θαυμαστές ἐμφανίσεις, δοξάσθηκε κυρίως μετά θάνατον μέ τήν καταπληκτική ἀφθαρσία τοῦ Λειψάνου του καί τό χάρισμα τῶν ἰαμάτων. Τό 1545 ὁ μαθητής καί διάδοχός του Ἡγούμενος Ἡρωδίων ἔγραψε τόν Βίο του. Τό 1547 φιλοπονήθηκε ἡ πρώτη πρός τιμή του Ἀκολουθία καί ἄρχισε ὁ τοπικός ἑορτασμός τῆς μνήμης του.
Τήν 17η Ἀπριλίου 1641 τό Λείψανο τοῦ ἁγ. Ἀλεξάνδρου ἀνακομίσθηκε ἀδιάφθορο, κατά τήν διάρκεια τῶν ἐργασιῶν ἀνεγέρσεως τοῦ κατεστραμμένου ἀπό τούς Πολωνούς Ναοῦ τῆς Μεταμ. Σωτῆρος. Τό Λείψανο κατατέθηκε τό 1643 σέ ἀργυρή λάρνακα καί ἀναπαύθηκε ἐκεῖ μέχρι τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1917.
Τήν 5η Ἰανουαρίου 1918 ἡ περιοχή τῆς Μονῆς τοῦ ὁσ. Ἀλεξάνδρου καί εὑρύτερα τοῦ Ὄλονετς καταλήφθηκε ἀπό τούς Μπολσεβίκους. Τήν ἑπομένη 6η Ἰανουαρίου οἱ Μπολσεβίκοι κατέλαβαν τήν Μονή, ἀλλά δέν βεβήλωσαν τό Λείψανο. Σταδιακά ἡ Μονή μετατράπηκε σέ στρατόπεδο συγκεντρώσεως (τό γνωστό "Σβίρλαγκ"), ἵδρυμα ἀναπήρων πολέμου καί ἔπειτα παιδιῶν, τεχνική σχολή καί τελικά ψυχιατρικό ἄσυλο.
Τήν τρίτη ἡμέρα τοῦ Πάσχα τοῦ 1918, τό Λείψανο ρίχθηκε στήν πυρά ἀπό ὁμάδα ὁπλισμένων Μπολσεβίκων, οἱ ὁποῖοι ἐκτέλεσαν τόν Ἡγούμενο Εὐγένιο καί 6 Μοναχούς τῆς Μονῆς, ὅμως δέν κάηκε, ἀντιθέτως διατήρησε τό ἀπολύτως φυσιολογικό χρῶμα του! Μόνο κατά τήν ἕκτη προσπάθειά τους, τήν 20ή Δεκεμβρίου 1918, οἱ Μπολσεβίκοι πέτυχαν νά μετακινήσουν τό Λείψανο καί νά τό μεταφέρουν στό Λοντεϊνογιε Πόλιε. Ἐκεῖ τό Λείψανο ἐξετάστηκε ἀπό Σοβιετικούς ἐπιστήμονες, σέ μία προσπάθεια νά ἀποδειχθεῖ, ὅτι τό σῶμα τοῦ Ὁσίου εἶχε ταριχευθεῖ ἤ ὅτι ἐπρόκειτο γιά κάποια ἀπάτη τῆς Ἐκκλησίας γιά τήν... ἀποβλάκωση τῶν πιστῶν! Ὅμως ἡ ἐξέταση ἀπέδειξε, ὅτι τό Λείψανο ἦταν αὐθεντικό. Ἡ ὁμοιότητα τοῦ προσώπου μέ τίς εἰκόνες τοῦ ὁσ. Ἀλεξάνδρου ἦταν ἐντυπωσιακή καί ὅλες οἱ σχετικές λεπτομέρειες (λευκότητα καί ἐλαστικότητα τοῦ δέρματος), ἦσαν σύμφωνες μέ ἐκεῖνες πού καταγράφτηκαν κατά τήν ἀνακομιδή τοῦ 1641. Ἕνας Ἀκαδημαϊκός τῆς ἐποχῆς, ὁ Πέτρος Πέτροβιτς Ποκρύσκιν, σέ ἀπάντησή του σέ αἴτημα τῆς Μυστικῆς Ἀστυνομίας, ἔγραψε σχετικά: "Ἀναγνωρίζοντας, ὅτι τό Λείψανο τοῦ ἁγ. Ἀλεξάνδρου τοῦ Σβίρ ἀποτελεῖ ἀναμφισβήτητα ἱστορικό γεγονός, ἡ θέσις τοῦ ὁποίου πρέπει νά εἶναι σέ μία ἐκκλησία, ζητοῦμε νά ληφθοῦν μέτρα γιά τήν διαφύλαξι αὐτοῦ τοῦ ἐθνικοῦ ἱστορικοῦ θησαυροῦ"!
Στή συνέχεια τό Λείψανο ἐκτέθηκε στό Μουσεῖο Ἀνατομίας τῆς Στρατιωτικῆς Ἰατρικῆς Ἀκαδημίας τοῦ Λένινγκραντ καί παρέμεινε ἐκεῖ χάρις στίς προσπάθειες τοῦ διακεκριμένου ἐπιστήμονος Β. Ν. Τόνκωφ.
Μετά τήν κατάρρευση τοῦ ἀθεϊστικοῦ καθεστῶτος, ὑπάρχουν δύο ἐκδοχές γιά τό Λείψανο τοῦ ἁγ. Ἀλεξάνδρου. Σύμφωνα μέ τήν πρώτη (ἡ ὁποία παρουσιάζεται στό εἰδικό ἀφιέρωμα τοῦ Περιοδικοῦ "The Orthodox Word", φ. 236 - 237/Μαϊου - Αὐγούστου 2004), μετά τήν ἐπιστροφή στό Πατριαρχεῖο Μόσχας τοῦ τμήματος τῆς Θείας Μεταμορφώσεως τῆς Μονῆς τοῦ ἁγ. Ἀλεξάνδρου (τήν 14η Ἰουνίου 1997· τό τμῆμα τῆς Ἁγίας Τριάδος ἐπιστράφηκε μερικῶς τήν 22α Σεπτεμβρίου 1998), μέ τήν ἔγκριση τοῦ Μητροπ. Ἁγίας Πετρουπόλεως Βλαδιμήρου, ἄρχισαν ἔρευνες γιά τήν ἀνεύρεση τοῦ Λειψάνου. Χάρις στίς προσπάθειες τῶν μοναζουσῶν τῆς Μονῆς Ἁγίας Σκέπης Τερενίτσι καί τοῦ τοῦ Ἡγουμένου τῆς Μονῆς τοῦ ὁσ. Ἀλεξάνδρου ἀρχιμ. Λουκιανοῦ Koutchenko, τό Λείψανο βρέθηκε τόν Δεκέμβριο τοῦ 1997. Ἡ ἰατρική - ἀνθρωπολογική ἐξέτασή του, ἀπέδειξε τήν συμφωνία του μέ τίς περιγραφές τοῦ 1641 καί τίς νεώτερες τοῦ 1918 καί ἐπίσης, ὅτι ἀνῆκε σέ ἄνδρα τῆς φυλῆς τῶν Βέπ, μιᾶς ὁμάδος Φιλανδικῆς καταγωγῆς, στήν περιοχή τῆς ὁποίας ὁ Ὅσιος γεννήθηκε καί ἵδρυσε τήν Μονή του.

Μετά τήν ἐπιβεβαίωση τῆς ταυτότητος τοῦ Λειψάνου, ὁ Μητροπ. Βλαδίμηρος ἐπέτρεψε τήν ἔκθεσή του στόν Ναό τῆς ἁγ. Σοφίας, γιά τέσσερεις μῆνες (ἀπό τήν 30ή Ἰουλίου 1998), πρίν τήν μεταφορά του στήν Μονή. Πρίν τήν μεταφορά τοῦ Λειψάνου στόν Ναό, ἔγινε μία δέηση στήν αἴθουσα ἐξετάσεων τῆς Ἰατρικῆς Ἀκαδημίας. Ἐκεῖ, ἐνώπιον πιστῶν καί ἀπίστων, τά χέρια καί τά πόδια τοῦ Ὁσίου ἄρχισαν νά ἀναβλύζουν σταγόνες εὐωδέστατου μύρου! Ἀπό τότε καί μέχρι σήμερα τά θαύματα πού ἐπιτελοῦνται διά πρεσβειῶν τοῦ ὁσ. Ἀλεξάνδρου εἶναι πολλά καί πολύ σημαντικά (ἔχουν καταγραφεῖ θεραπείες παραλυτικῶν, καρκινοπαθῶν, πασχόντων ἀπό παθήσεις τῶν ὀστῶν καί τοῦ δέρματος καί ψυχασθενῶν). Τό λείψανο αὐτό τόν Νοέμβριο τοῦ 1998 μεταφέρθηκε στήν Μονή τοῦ ἁγ. Ἀλεξάνδρου, ὅπου καί σήμερα φυλάσσεται.

Κατά τήν δεύτερη ἐκδοχή τό ἄφθαρτο σῶμα πού ἀποδίδεται στόν ἅγ. Ἀλέξανδρο δέν εἶναι τό δικό του, ἀλλά οὔτε κἄν ἅγιο Λείψανο! Κατά τήν Ὄλγα Mitrenina (σύμφωνα μέ στοιχεῖα πού διέθεσε στόν γράφοντα), πρόκειται γιά σῶμα ἀγνώστου ἄνδρα, τό ὁποῖο πῆρε ἀπό τό Μουσεῖο Ἀνατομίας τῆς Ἁγίας Πετρουπόλεως ὁ ἀρχιμ. Λουκιανός Koutchenko καί τό τοποθέτησε σάν λείψανο τοῦ ἁγ. Ἀλεξάνδρου τοῦ Σβίρ στόν Ναό τῆς Ἁγίας Σοφίας! Ταυτόχρονα ξεκίνησε μία μεγάλη διαφημιστική ἐκστρατεία γιά τό "λείψανο" αὐτό ἀπό τό Πατριαρχεῖο Μόσχας καί τήν ἐνορία, μέ ἀποτέλεσμα νά προκληθεῖ ρεῦμα προσκυνητῶν πού περίμεναν μέχρι καί δύο ὥρες γιά νά προσκυνήσουν! Μετά ἀπό κάποια δημοσιεύματα τό Πατριαρχεῖο Μόσχας διόρισε μία Ἐπιτροπή γιά νά διερευνήσει τά τοῦ "λειψάνου". Ἡ ἔρευνα ἀπέδειξε, ὅτι τό σῶμα παρελήφθη ἀπό τό Μουσεῖο Ἀνατομίας τό 1920 ἤ τό 1930 καί διατηρήθηκε σέ φορμόλη, γιά τίς μελέτες τῶν σπουδαστῶν τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς! Ἀκόμη, τά νύχια τοῦ "λειψάνου" ἦταν περιποιημένα καί τά πόδια ἄθικτα, ἐνῶ κατά τήν περιγραφή τοῦ Λειψάνου κατά τήν πρώτη ἀνακομιδή, τά πόδια τοῦ Ἁγίου εἶχαν διαλυθεῖ καί σώζονταν τά ὀστά.
Ἐπίσης, κατά τόν Διευθυντή τοῦ Μουσείου Ἀνατομίας, τό σῶμα ἦταν τῶν ἀρχῶν τοῦ 20οῦ αἰ. καί ἀνῆκε σέ νεώτερο ἡλικιακά ἄνδρα τοῦ ὁσ. Ἀλεξάνδρου. Μάλιστα πρόκειται γιά Μουσουλμάνο ἤ Ἑβραῖο, διότι φέρει περιτομή! Ἕνα ἀπό τά μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ Καθηγητής τοῦ Σεμιναρίου τῆς Ἁγίας Πετρουπόλεως π. Γεώργιος Mitrofanov, ἀνέφερε ἀνοικτά στούς σπουδαστές, ὅτι δέν ἐπρόκειτο γιά ἅγιο λείψανο. Ὅλα ἀνετράπησαν ὅταν ὁ Πατριάρχης Μόσχας Ἀλέξιος Β' πῆγε καί προσκύνησε τό φερόμενο ὡς λείψανο τοῦ ἁγ. Ἀλεξάνδρου.

Ἡ μνήμη τοῦ ἁγ. Ἀλεξάνδρου τιμᾶται τήν 30ή Αὐγούστου καί ἡ Ἀνακομιδή τοῦ Λειψάνου του τήν 17η Ἀπριλίου.

ΟΣΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΟΥ ΟΣΕΒΕΝΣΚ ΡΩΣΙΑΣ (+1479)

Καταχώρηση μέ τήν εὐκαιρἰα τῆς μνήμης του. Ὁ Βίος ἔχει ληφθεῖ ἀπό τό τύποις ἀνέκδοτο ἔργο τοῦ Καθηγητοῦ Ἀντ. Μάρκου, "Ἀδιἀφθοροι Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας".

Γεννήθηκε τό 1427 στήν περιοχή τῆς Λευκῆς Λίμνης (Μπελοζέρσκ). Ἦταν γιός πλουσίου γαιοκτήμονα. Κατά τήν ἔκφραση τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ἦταν "ἀφορισμένος ἐκ κοιλίας μητρός", ἀφοῦ κατά τήν παιδική του ἡλικία ἐμφανίσθηκαν στήν μητέρα του ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος καί ὁ ὅσ. Ἀλέξανδρος τοῦ Σβίρ καί τήν διαβεβαίωσαν, ὅτι ὁ Ἀλέξιος (αὐτό ἦταν τό κοσμικό του ὄνομα), ἦταν κάτω ἀπό τήν προστασία τους!

Στήν ἡλικία τῶν 18 ἐτῶν κατέφυγε στή Μονή τοῦ Μπελοζέρσκ (Λευκῆς Λίμνης), γιά νά ἀποφύγει τόν γάμο. Ἐκεῖ χειροτονήθηκε Διάκονος καί ὑποτάχθηκε κατά τούς κανόνες τοῦ Κοινοβιακοῦ Μοναχισμοῦ. Ὅταν ὁ πατέρας του ἵδρυσε ἕνα χωριό στις ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Κουργιούγκα (στό ὁποῖο ἔδωσε τό οἰκογενειακό ὄνομα, Ὄσεβεν), ὁ Ὅσιος βρῆκε μία ἡσυχαστική τοποθεσία καί ἐγκαταστάθηκε ἐκεῖ μέ τήν εὐλογία τοῦ Ἡγουμένου του, ζῶντας ἐρημητικά. Ὅταν ὠρίμασε πνευματικά, ἵδρυσε μέ τήν εὐλογία τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Νόβγκοροντ Ἰωνᾶ (1459 - 1470, ἀπό τόν ὁποῖο χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος καί ἐγκαταστάθηκε Ἡγούμενος), τήν Μονή τοῦ Ὀσεβένσκ, μέ ἰδιαίτερα αὐστηρό κανονισμό. Ἀσκούμενος ὁ Ὅσιος ὑπέρμετρα κλόνισε τήν ὑγεία του, ἀλλά θεραπεύθηκε μετά ἀπό ἐμφάνιση τοῦ ἁγ. Κυρίλου τῆς Λευκῆς Λίμνης.

Ὁ ὅσ. Ἀλέξανδρος ἀγωνιζόμενος ἀναδείχθηκε διδάσκαλος καί πνευματικός καθοδηγητής μοναχῶν καί λαοῦ. Κοιμήθηκε εἰρηνικά τό 1479 καί ἐνταφιάσθηκε στήν Μονή του. Στόν Βίο τοῦ ὁσ. Διοδώρου τοῦ Γιουριγκόρσκυ (+ 1633), ἀναφέρεται θαυμαστή ἐμφάνισή του.

Ἐπί ἀρχιερατείας τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Νόβγκοροντ Σεργίου (1483 - 1485) καί ἡγουμενείας Μαξίμου, τό Λείψανό του ἀνακομίσθηκε ἀδιάφθορο, μετά ἀπό ἐμφάνισή του, καί κατατέθηκε στό Παρεκκλήσιο τοῦ Καθολικοῦ τῆς Μονῆς του. Μετά τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1917, δέν ὑπάρχουν πληροφορίες γιά τήν τύχη του.

Ἡ μνήμη του τιμᾶται τήν 20η Ἀπριλίου.

ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΒΡΑΑΜ Ο ΒΟΥΛΓΑΡΟΣ (+ 1229)

Καταχώρηση μέ τήν εὐκαιρἰα τῆς μνήμης του. Ὁ Βίος ἔχει ληφθεῖ ἀπό τό τύποις ἀνέκδοτο ἔργο τοῦ Καθηγητοῦ Ἀντ. Μάρκου, "Ἀδιἀφθοροι Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας".

Ἦταν Βουλγαρικῆς καταγωγῆς, Μουσουλμάνος στό θρήσκευμα καί ἔμπορος στό ἐπάγγελμα. Ἐξαιρετικά ἐλεήμων, ἐλεήθηκε ἀπό τόν Θεό νά γνωρίσει καί νά ἀσπασθεῖ τήν Ὀρθόδοξη Πίστη. Ἀπό τίς ἁλυσίδες πού φοροῦσε κατάσαρκα (ἀνακαλύφθηκαν μετά τόν θάνατό του), φαίνεται πώς ἀκολουθοῦσε στόν κόσμο βίο ἀσκητικό. Στήν προσπάθειά του νά μεταδώσει στούς πρώην ὁμοπίστους του τόν Χριστιανισμό, συνελήφθη καί θανατώθηκε μέ ἐξαιρετικά σκληρό τρόπο.

Δέν εἶναι γνωστός ὁ τόπος τοῦ μαρτυρίου καί ἐνταφιασμοῦ του, οὔτε πότε καί κάτω ἀπό ποιές συνθῆκες ἔγινε ἡ ἀνακομιδή του, κατά τήν ὁποία τό Λείψανό του βρέθηκε ἄφθαρτο. Ἀπό Ρώσους πάντως ἐμπόρους μεταφέρθηκε στή Ρωσία καί κατατέθηκε στή Μονή Κοιμ. Θεοτόκου στό Βλαδιμήρ. Μετά τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1917 δέν ὑπάρχουν πληροφορίες γιά τήν τύχη του.

Ἡ μνήμη του τιμᾶται τήν 1η Ἀπριλίου.